ວັດຖ້ຳຄອກມ້າ

ບຸນເຂົ້າສະຫຼາກ ຫຼື ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ ເປັນບຸນຮີດເດືອນ 10 ໃນຮີດ 12 ຄອງ 14 ທີ່ຊາວລາວສືບທອດກັນມາແຕ່ບູຮານ.

1. ຄຳວ່າ “ສະຫຼາກ” ຄືການຈັບສະຫຼາກເພື່ອແບ່ງອາຫານ ແລະ ຂອງຖວາຍແກ່ພຣະສົງ ມີບັນທຶກໄວ້ໃນພຣະວິໄນປິດົກ ເພື່ອໃຫ້ພຣະສົງໄດ້ຮັບຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ.
2. ເປັນບຸນອຸທິດສ່ວນກຸສົນໃຫ້ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະ ບັນພະບຸລຸດທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ.
3. ນິຍົມເຮັດວັນຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳ ເດືອນ 10 ຫ່າງຈາກບຸນເຂົ້າປະດັບດິນ (ຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳ ເດືອນ 9) ປະມານ 14 ວັນ.
4. ຍາດໂຍມຫໍ່ເຂົ້າ ແລະ ຂອງຖວາຍ ຂຽນຊື່ໃສ່ສະຫຼາກ ພຣະສົງຈັບສະຫຼາກຮັບຂອງ ແລ້ວຍາດໂຍມຢາດນ້ຳອຸທິດສ່ວນບຸນ.

ຕິໂຣກຸດທະສູດ (Tirokuṭṭasutta · ຂຸດທະກະນິກາຍ ຂຸດທະກະປາຖະ ສູດທີ ໗) ເປັນພຣະສູດທີ່ກົງກັບບຸນເຂົ້າປະດັບດິນທີ່ສຸດ ພຣະສາດສະດາຊົງກ່າວເຖິງເປຣດຜູ້ເປັນຍາດ ທີ່ມາຢືນຢູ່ນອກຝາເຮືອນ ທາງແຍກ ແລະ ປະຕູ ລໍຖ້າສ່ວນບຸນຈາກຍາດ ແລະ ຊົງສະແດງວ່າ ທານທີ່ຕັ້ງໄວ້ດີແລ້ວໃນສົງ ແລ້ວອຸທິດໃຫ້ ຍ່ອມສຳເລັດແກ່ເປຣດທັງຫຼາຍ ຄືກັນກັບນ້ຳຈາກທີ່ດອນໄຫຼລົງສູ່ທີ່ລຸ່ມ ສ່ວນການຮ້ອງໄຫ້ໂສກເສົ້ານັ້ນ ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ລ່ວງລັບ ພຣະສົງໃຊ້ພຣະສູດນີ້ສວດເວລາຢາດນ້ຳອຸທິດສ່ວນບຸນ

1. ໑. Tirokuṭṭesu tiṭṭhanti, sandhisiṅghāṭakesu ca; Dvārabāhāsu tiṭṭhanti, āgantvāna sakaṁ gharaṁ.ເປຣດທັງຫຼາຍພາກັນມາສູ່ເຮືອນຂອງຕົນ ຢືນຢູ່ນອກຝາເຮືອນແດ່ ຢູ່ທາງສີ່ແຍກ ແລະ ທາງສາມແຍກແດ່ ຢືນຢູ່ໃກ້ບານປະຕູແດ່
2. ໒. Pahūte annapānamhi, khajjabhojje upaṭṭhite; Na tesaṁ koci sarati, sattānaṁ kammapaccayā.ເມື່ອເຂົ້ານ້ຳ ຂອງຄ້ຽວຂອງກິນອັນຫຼວງຫຼາຍ ຖືກຈັດຕັ້ງໄວ້ແລ້ວ ກໍບໍ່ມີໃຜລະນຶກເຖິງສັດເຫຼົ່ານັ້ນເລີຍ ເພາະກຳຂອງສັດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນປັດໄຈ
3. ໓. Evaṁ dadanti ñātīnaṁ, ye honti anukampakā; Suciṁ paṇītaṁ kālena, kappiyaṁ pānabhojanaṁ.ຊົນເຫຼົ່າໃດເປັນຜູ້ອະນຸເຄາະ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມໃຫ້ນ້ຳ ແລະ ໂພຊະນະອັນສະອາດ ປະນີດ ເປັນຂອງສົມຄວນ ຕາມການ ອຸທິດແກ່ຍາດທັງຫຼາຍຢ່າງນີ້ວ່າ
4. ໔. Idaṁ vo ñātīnaṁ hotu, sukhitā hontu ñātayo; Te ca tattha samāgantvā, ñātipetā samāgatā.“ຂໍທານນີ້ຈົ່ງສຳເລັດແກ່ຍາດທັງຫຼາຍ ຂໍຍາດທັງຫຼາຍຈົ່ງເປັນສຸກເທີນ” ຝ່າຍເປຣດຜູ້ເປັນຍາດເຫຼົ່ານັ້ນ ມາປະຊຸມພ້ອມກັນແລ້ວໃນທີ່ນັ້ນ
5. ໕. Pahūte annapānamhi, sakkaccaṁ anumodare; Ciraṁ jīvantu no ñātī, yesaṁ hetu labhāmase.ຍ່ອມອະນຸໂມທະນາໂດຍເຄົາລົບໃນເຂົ້ານ້ຳອັນຫຼວງຫຼາຍວ່າ “ຂໍຍາດຂອງພວກເຮົາ ຜູ້ເປັນເຫດໃຫ້ພວກເຮົາໄດ້ລາບນີ້ ຈົ່ງມີຊີວິດຍືນຍາວ
6. ໖. Amhākañca katā pūjā, dāyakā ca anipphalā; Na hi tattha kasī atthi, gorakkhettha na vijjati.ການບູຊາກໍເປັນອັນໄດ້ເຮັດແລ້ວແກ່ພວກເຮົາ ທາຍົກທັງຫຼາຍກໍບໍ່ໄຮ້ຜົນ” ເພາະໃນທີ່ນັ້ນ ບໍ່ມີກະສິກຳ ບໍ່ມີການລ້ຽງງົວ
7. ໗. Vaṇijjā tādisī natthi, hiraññena kayākayaṁ; Ito dinnena yāpenti, petā kālagatā tahiṁ.ການຄ້າຂາຍເຊັ່ນນັ້ນກໍບໍ່ມີ ການຊື້ຂາຍດ້ວຍເງິນຄຳກໍບໍ່ມີ ເປຣດຜູ້ຕາຍໄປແລ້ວ ຍ່ອມຍັງຊີບຢູ່ໃນທີ່ນັ້ນດ້ວຍທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວຈາກໂລກນີ້
8. ໘. Unname udakaṁ vuṭṭhaṁ, yathā ninnaṁ pavattati; Evamevaṁ ito dinnaṁ, petānaṁ upakappati.ນ້ຳຝົນທີ່ຕົກລົງເທິງທີ່ດອນ ຍ່ອມໄຫຼລົງສູ່ທີ່ລຸ່ມ ສັນໃດ ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວຈາກໂລກນີ້ ຍ່ອມສຳເລັດແກ່ເປຣດທັງຫຼາຍ ສັນນັ້ນ
9. ໙. Yathā vārivahā pūrā, paripūrenti sāgaraṁ; Evamevaṁ ito dinnaṁ, petānaṁ upakappati.ຫ້ວຍນ້ຳທີ່ເຕັມ ຍ່ອມຍັງມະຫາສະໝຸດໃຫ້ເຕັມ ສັນໃດ ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວຈາກໂລກນີ້ ຍ່ອມສຳເລັດແກ່ເປຣດທັງຫຼາຍ ສັນນັ້ນ
10. ໑໐. Adāsi me akāsi me, ñāti mittā sakhā ca me; Petānaṁ dakkhiṇaṁ dajjā, pubbe katamanussaraṁ.ບຸກຄົນເມື່ອລະນຶກເຖິງອຸປະການທີ່ທ່ານເຮັດໄວ້ໃນການກ່ອນວ່າ “ຜູ້ນີ້ໄດ້ໃຫ້ແກ່ເຮົາ ໄດ້ເຮັດແກ່ເຮົາ ເປັນຍາດ ເປັນມິດ ເປັນສະຫາຍຂອງເຮົາ” ພຶງໃຫ້ທັກຂິນາແກ່ເປຣດທັງຫຼາຍ
11. ໑໑. Na hi ruṇṇaṁ vā soko vā, yā caññā paridevanā; Na taṁ petānamatthāya, evaṁ tiṭṭhanti ñātayo.ການຮ້ອງໄຫ້ກໍດີ ຄວາມໂສກເສົ້າກໍດີ ຄວາມຄ່ຳຄວນຢ່າງອື່ນກໍດີ ບໍ່ເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ເປຣດທັງຫຼາຍເລີຍ ຍາດທັງຫຼາຍກໍຍັງຄົງເປັນຢູ່ຢ່າງນັ້ນ
12. ໑໒. Ayañca kho dakkhiṇā dinnā, saṅghamhi suppatiṭṭhitā; Dīgharattaṁ hitāyassa, ṭhānaso upakappati.ສ່ວນທັກຂິນານີ້ທີ່ໃຫ້ແລ້ວ ຕັ້ງໄວ້ດີແລ້ວໃນສົງ ຍ່ອມສຳເລັດແກ່ເປຣດນັ້ນໂດຍຖານະ ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນຕະຫຼອດການນານ
13. ໑໓. So ñātidhammo ca ayaṁ nidassito, Petāna pūjā ca katā uḷārā; Balañca bhikkhūnamanuppadinnaṁ, Tumhehi puññaṁ pasutaṁ anappakanti.ຍາດທັມນີ້ ທ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ສະແດງແລ້ວ ການບູຊາຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ເປຣດທັງຫຼາຍກໍໄດ້ເຮັດແລ້ວ ກຳລັງກໍໄດ້ເພີ່ມໃຫ້ແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍແລ້ວ ບຸນບໍ່ໜ້ອຍເລີຍ ອັນທ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ຂວນຂວາຍແລ້ວ

ບາລີ: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 · ຄຳແປລາວແປຈາກບາລີ ກວດທານຂັ້ນຕົ້ນ · ພຣະສູດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງອີກ: ຊານຸດໂສນິສູດ (ອັງຄຸດຕະຣະນິກາຍ ໑໐.໑໗໗) ວ່າດ້ວຍທານທີ່ອຸທິດໃຫ້ຜູ້ຕາຍເຖິງໃຜ, ສິງຄາລະກະສູດ (ທີຄະນິກາຍ ໓໑) ວ່າດ້ວຍໜ້າທີ່ຂອງລູກຕໍ່ພໍ່ແມ່ຜູ້ລ່ວງລັບ